ਸਿੰਧ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਲਾਗੂ

ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ 'ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ' ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਾਜ਼ਮੀ
ਅਲੀ ਇਮਰਾਨ ਚੱਠਾ ਕਰਾਚੀ, 2 ਅਗਸਤ 2026

ਸਿੰਧ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਤ ਤੀਜੀ ਤੋਂ ਪੰਜਵੀਂ ਤੱਕ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ "ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ" ਦੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਹੁਕਮ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਆਫ਼ ਇੰਸਪੈਕਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਜ਼, ਸਿੰਧ ਵੱਲੋਂ ਸਕੂਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਲਿਟਰੇਸੀ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ, ਯੋਗ ਅਧਿਆਪਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪਾਲਣਾ ਰਿਪੋਰਟ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣ।
ਸਿੰਧ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਸਈਅਦ ਸਰਦਾਰ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਹਿੰਦੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਕਾਫ਼ੀ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।
ਇਹ ਪਹਿਲ ਐਮਪੀਏ ਮਹੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਹਸੀਜਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕਮੇਟੀ (PHMMC) ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਸਾਗਰ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੰਧ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਲਗਭਗ 1.5 ਲੱਖ ਹਿੰਦੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਘੱਟਗਿਣਤੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਲਈ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਹ ਨੀਤੀ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਐਥਿਕਸ ਦੀ ਥਾਂ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ।

ਇਹ ਕਦਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 22(1) 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਤਹਿਤ ਸਿੰਧ ਟੈਕਸਟਬੁੱਕ ਬੋਰਡ ਇਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਛਾਪੇਗਾ ਅਤੇ ਵੰਡੇਗਾ। ਮੌਜੂਦਾ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ ਲਈ ਛਪਾਈ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਕਰਾਚੀ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰੇਮ ਸਾਗਰ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਉਠਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਫੰਡ ਰੱਖੇ ਜਾਣਗੇ।
ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੰਧ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਤ ਤੀਜੀ ਤੋਂ ਪੰਜਵੀਂ ਤੱਕ 1,29,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੰਦੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਥਰਪਾਰਕਰ ਅਤੇ ਉਮਰਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲੇਗੀ।
ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੀਤੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲਾਗੂਕਰਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ।