2026 ਦੇ ਯੁਧ ਕਾਰਣ ਮਹਾਂ-ਸੰਕਟ — ਕੀ ਟਰੰਪ ਦੀ 'ਗੱਲਬਾਤ' ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ 'ਆਖਰੀ ਹਮਲੇ' ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਤਿਆਰੀ ਹੈ?

ਰੂਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਆਰਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ -ਬਲਵਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ 

ਹੁਣੇ ਜਿਹੇ ਰੂਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਆਰਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿਚ ਫਰਹਾਦ ਇਬਰਾਹੀਮੋਵ ਦੀ ਰਿਪੋਟ Why Washington needs talks with Tehran more than it admits
​ 26 ਮਾਰਚ 2026 ਵਿਚ ਛਪੀ ਹੈ। ਫਰਹਾਦ ਇਬਰਾਹੀਮੋਵ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਹਫਤੇ ਇਸ ਜੰਗ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮੋੜ 'ਤੇ ਲਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਪਰਮਾਣੂ ਜੰਗ ਦੇ ਬੱਦਲ ਮੰਡਰਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਉਸਾਰੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨ ਨਾਲ "ਸੰਪਰਕ" ਹੋਣ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਊਰਜਾ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦਾ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਅਲਟੀਮੇਟਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 
ਫਰਹਾਦ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਚਾਨਕ ਆਈ ਤਬਦੀਲੀ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖੀ ਹਮਦਰਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਗਣਿਤਿਕ ਚਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂ ਹਨ:
​* ਪੈਂਟਾਗਨ ਅਤੇ 'ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਵਾਰ' ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਹਮਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਹਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ (ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਯੂ.ਏ.ਈ.) ਦੇ ਤੇਲ ਖੂਹਾਂ ਲਈ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਰਾਗ ਅਲਾਪ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਂ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
​* ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਕਰ ਗਾਲੀਬਾਫ ਵਰਗੇ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਨਾਂ 'ਗੁਪਤ ਗੱਲਬਾਤ' ਲਈ ਉਛਾਲਣਾ, ਈਰਾਨੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਆਈਆਰਜੀਸੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ 'ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਜੰਗ' ਹੈ।
* ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨੀ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰੁਕੀ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।
ਫਰਹਾਦ ਇਬਰਾਹੀਮੋਵ ਅਨੁਸਾਰ ਈਰਾਨ ਹਾਲੇ ਤਕ ਅਮਰੀਕਾ ਅਗੇ ਝੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।​ਈਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਗਚੀ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ "ਬਦਮਾਸ਼" ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।26 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮਿਨਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ 'ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 170 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ "ਜੰਗੀ ਅਪਰਾਧ" ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ-ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਅੰਦਰ 1,937 ਅਤੇ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ 1,116 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।ਰੂਸੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਸਰਗੇਈ ਲਾਵਰੋਵ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ, ਪਰ ਅਮਰੀਕੀ ਬੇਸਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜਨਤਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਹੈ।
ਫਰਹਾਦ ਇਬਰਾਹੀਮੋਵ ਅਨੁਸਾਰ ​ਜਿੱਥੇ ਟਰੰਪ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਪੈਂਟਾਗਨ ਈਰਾਨ 'ਤੇ "ਆਖਰੀ ਹਮਲੇ" ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
​* ਤੇਲ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਈਰਾਨੀ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਫੌਜੀ ਕਬਜ਼ਾ।

​* ਈਰਾਨ ਦੇ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਮਲੇ।
​ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ: ਤੇਹਰਾਨ, ਯਜ਼ਦ ਅਤੇ ਇਸਫਾਹਾਨ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਉਤਪਾਦਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਾ।
​ਇਸ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਟਰੰਪ ਆਪਣੀ ਘਰੇਲੂ ਸਿਆਸੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਫਰਹਾਦ ਇਬਰਾਹੀਮੋਵ ਅਨੁਸਾਰ ​ਈਰਾਨ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਜੰਗ ਲੰਬੀ ਖਿੱਚੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਨੀ ਹੀ ਵਧਦੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਓਮਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਵਿਚੋਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਾਇਦ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਫਿਲਹਾਲ ਈਰਾਨ ਦਾ ਰੁਖ਼ "ਨਾ ਗੱਲਬਾਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ" ਵਾਲਾ ਹੈ। 
ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਕੋਨੇ ਉਪਰ ਬੈਠੇ ਹਾਂ ,ਸੰਕਟ ਵਿਚ ਘਿਰੇ ਹਾਂ।ਕਲਸੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਦਾ ਗਠਜੋੜ ਮਨਮਤਿ ਲਈ ਸੰਕਟ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਗਲਤ ਕਦਮ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਤੀਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਝੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਜੰਗ ਸਾਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ,ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਜੰਗ ਵਿਚ ਵੀ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਦਾ ਸੇਕ ਹਰੇਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲਗੇਗਾ।