ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ (ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਟਾਈਮਜ਼) ਅਲੀ ਇਮਰਾਨ ਚੱਠਾ 

ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਪਾਲਿਸੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (SDPI) ਵੱਲੋਂ 29ਵੀਂ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਕਾਨਫਰੰਸ (SDC) ਦਾ ਆਯੋਜਨ 2 ਤੋਂ 5 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੀ ਅੱਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (AIOU) ਵਿਖੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਚਾਰ ਰੋਜ਼ਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ 'ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ' (Rethinking Development in an Age of Disruption) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੌਥੀ ਸਸਟੇਨੇਬਿਲਟੀ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਐਕਸਪੋ ਵੀ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ 'ਲਚਕੀਲੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ' (Connecting Ideas, Investment and Impact for Resilient Development) ਹੈ।

ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਅਧਾਰਾਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ (Economy, Environment and Equity) ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਕਰਜ਼ੇ, ਘਰੇਲੂ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਮਾਲੀਆ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ, ਸਾਂਝੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਤੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੈਨਲ ਚਰਚਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈਸ਼ਨ ਹੋਣਗੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਹਵਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਵਧਦੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚੇ (Individual Development Goals - IDGs), ਸੰਘਰਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸਾਊਥ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰੇ ਜਾਣਗੇ।

ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI), ਡਿਜੀਟਲ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਗਲੋਬਲ ਸਾਊਥ ਸਲਿਊਸ਼ਨਜ਼ ਵਿਦਾਊਟ ਬਾਰਡਰਜ਼ (GS-SWB) ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਨੂੰ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ, ਨੀਤੀਗਤ ਸਾਧਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਭਾਈਵਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਹੈ।

2 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸੈਸ਼ਨ

ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2 ਨਵੰਬਰ, ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 9:30 ਵਜੇ 'ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ' ਵਿਸ਼ੇ ’ਤੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸੈਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਸੈਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਘੀ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰੋ. ਅਹਿਸਾਨ ਇਕਬਾਲ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਹੋਣਗੇ, ਜਦਕਿ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪ੍ਰੋ. ਡਾ. ਰਾਸ਼ਿਦ ਅਲ ਮਹਿਮੂਦ ਤਿਤੁਮੀਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 'ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਇਨ ਦਿ ਐਮਰਜਿੰਗ ਵਰਲਡ ਡਿਸਆਰਡਰ' ਅਤੇ 'ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਪਾਲਿਸੀ, ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ' ਦਾ 10ਵਾਂ ਅੰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵੇਰੇ 11:30 ਵਜੇ ਐਕਸਪੋ ਦਾ ਐਵਾਰਡਜ਼ ਪਲੈਨਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਿਬਨ ਕੱਟਣ ਦੀ ਰਸਮ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਬਾਰੇ ਸੰਘੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਜ਼ਾ ਫਾਤਿਮਾ ਖਵਾਜਾ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਹੋਣਗੇ। ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ, ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ਡਿਜੀਟਲ ਨਵੀਨਤਾ, ਸਾਫ਼ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਖੋਜ ਨੂੰ ਅਮਲੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਸਮੇਤ ਸੱਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਸਟੇਨੇਬਿਲਟੀ ਐਵਾਰਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਮੌਕੇ OICCI ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪਾਰਡੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਗਲੋਬਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਡੀਨ ਐਮੇਰਿਟਸ ਪ੍ਰੋ. ਡਾ. ਆਦਿਲ ਨਜਾਮ 'ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ: ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਮਲ ਲਈ ਤਰਜੀਹਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ' ਵਿਸ਼ੇ ’ਤੇ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣਗੇ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਸਾਊਦਰਨ ਵੌਇਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸਟੇਟ ਆਫ਼ ਐਨਵਾਇਰਮੈਂਟ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 'ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਬਿਠਾਉਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿੱਟੀ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਬਹਾਲੀ' ਅਤੇ 'ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ' ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈਸ਼ਨ ਹੋਣਗੇ।

3 ਅਤੇ 4 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਚਰਚਾ

ਮੰਗਲਵਾਰ ਅਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ, 3 ਅਤੇ 4 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ਊਰਜਾ, ਪਾਣੀ, ਸਿਹਤ, ਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤੀ, ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਸੈਸ਼ਨ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣਗੇ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 'ਤਿੰਨ ਈਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ', 'ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ', 'ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਜਲ ਕੂਟਨੀਤੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ', 'ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤੰਬਾਕੂ ਕੰਟਰੋਲ ਬਾਰੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ', 'ਖੇਤਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਰਮਿਆਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤਕ ਤਰਜੀਹਾਂ' ਅਤੇ 'ਬਦਲਦੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤੀ: ਖਤਰੇ, ਲਚਕੀਲਾਪਣ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ' ਵਰਗੇ ਅਹਿਮ ਵਿਸ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਐਕਸਪੋ ਵਿੱਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸਸਟੇਨੇਬਿਲਟੀ ਬਾਰੇ ਛੇ ਫਾਇਰਸਾਈਡ ਚੈਟ ਵੀ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।

'ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਲਵਾਯੂ ਵਿੱਤ: ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਕਮੀਆਂ' ਵਿਸ਼ੇ ’ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕਲਾਈਮੇਟ ਐਕਸ਼ਨ ਹੱਬ ਅਤੇ ਕੰਟਰੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਜ਼ ਬਾਰੇ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੀ ਰਾਜਦੂਤ ਮਾਜਾ ਡੇਰੋਸ ਮੋਰਟਨਸਨ ਮੁੱਖ ਬੁਲਾਰੇ ਹੋਣਗੇ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (WFP) ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਮਾਊਂਟੇਨ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ (ICIMOD) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 'ਆਫ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ: ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧ' ਵਿਸ਼ੇ ’ਤੇ ਸੈਸ਼ਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਜ਼ਾਸਟਰ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ (DRR) ਇਦਰੀਸ ਮਹਿਸੂਦ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣਗੇ।

ਮੰਗਲਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗਵਰਨਰ ਡਾ. ਇਸ਼ਰਤ ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦਿਆਂ SDPI ਦਾ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਐਵਾਰਡ 2026 ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸੈਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ '2030 ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸਰਕੂਲਰ ਇਕਾਨਮੀ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲੀ: ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀਗਤ ਟੀਚਿਆਂ ਤੋਂ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਮਲ ਤੱਕ' ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਗਲੋਬਲ ਐਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟ ਸਟ੍ਰੈਟਜੀਜ਼ (IGES) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸਰਕੂਲਰ ਇਕਾਨਮੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

5 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਸਮਾਪਨ

ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਆਖਰੀ ਦਿਨ 5 ਨਵੰਬਰ, ਵੀਰਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਵੇਰ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ 2027 ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਏਜੰਡਾ' ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ' ਅਤੇ 'ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਅਨੁਕੂਲ ਖੇਤੀ ਲਈ AI' ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਸੈਸ਼ਨ ਹੋਣਗੇ।

ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 'ਐਨੂਅਲ ਸਟੇਟ ਆਫ਼ ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ 2026' ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈਸ਼ਨ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਮਾਪਤੀ ਸੈਸ਼ਨ 'ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਹਿਮ ਸੁਧਾਰ ਕਿਹੜੇ ਹਨ?' ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋ. ਡਾ. ਸਟੀਫਨ ਡੇਰਕਨ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣਗੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ SDPI ਐਵਾਰਡਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਸਟ ਪੈਵੇਲੀਅਨ ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।