ਪਹਿਲਾਂ ਦਲਾਂ ਮਿਲੰਦਿਆਂ ਭੇੜ ਪਇਆ ਨਿਹੰਗਾਂ - ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਬੱਬਰ ਦੀ ਵਿਥਿਆ

ਪਹਿਲਾਂ ਦਲਾਂ ਮਿਲੰਦਿਆਂ, ਭੇੜ ਪਇਆ ਨਿਹੰਗਾਂ

ਇੱਕ ਜੂਨ ਉਨੀ ਸੌ ਚੌਰਾਸੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਭਾਈ ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਬੱਬਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਾਂਗ ਤੜਕੇ ਢਾਈ ਕੁ ਵੱਜਦੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋ ਉਠ ਖਲੋਤਾ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਾਂਗ ਨਿਤਕਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਣਕੇਸੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।ਛੋਟੀ ਦਸਤਾਰ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਕੇ ਕੇਸ ਹਰੇ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਉਪਰੰਤ ਦੁਮਾਲਾ ਸਜਾਕੇ ਪੰਜ ਬਾਣੀਆਂ ਦਾ ਨਿੱਤਨੇਮ ਸੰਪੂਰਨ ਕੀਤਾ ਫਿਰ ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਉਸਤਤ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ । ਜਦ ਤੱਕ ਵਾਹਵਾ ਦਿਨ ਚੜ ਆਇਆ ਸੀ। "ਚੱਲੋ ਬਈ ਸਿੰਘੋ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਆਈਏ "ਜੱਥੇਦਾਰ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਬੱਬਰ ਨੇ ਹੋਕਰਾ ਮਾਰਿਆ" । ਸ਼ਾਹ ਵੇਲ਼ਾ ਛਕਣ ਉਪਰੰਤ ਸਾਰੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਬੱਬਰ ਜੱਥਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਪਿਆ।" ਜੱਥੇਦਾਰਾ ਆਹ ਗੁਰਪਾਲ ਸੂੰਹ ਨੂੰ ਕਹੀ ਖਾਂ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਨਾਲ਼ ਆਵਦੀ ਨਾਗਣੀ ਵਟਾ ਲਵੇ , ਆਹ ਵਾਹਵਾ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗਦੀ ਆ ਨਾਲੇ ਸੈਮੀ ਆਟੋ ਆ" ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੁੱਛਾਂ ਤੇ ਪਤਲਾ ਜਿਹਾ ਹੱਥ ਫੇਰਦਿਆਂ ਤਿਰਛੀ ਨਜ਼ਰ ਜੱਥੇਦਾਰ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਗੱਡ ਦਿੱਤੀ , ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਚ ਫੜੀ ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੰਦਰਾਂ ਬੋਰ ਰਾਈਫਲ ਜੱਥੇਦਾਰ ਦੇ ਬਾਡੀਗਾਰਡ ਭੁੱਚੋ ਮੰਡੀ ਵਾਲ਼ੇ ਅਲੂੰਏ ਚੋਬਰ ਗੁਰਪਾਲ ਦੀ ਐਸ ਐਲ ਆਰ ਨਾਲ਼ ਵਟਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।ਗੁਰਪਾਲ ਹਲੇ ਜੱਕੋਤੱਕੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਜੱਥੇਦਾਰ ਨੇ ਮੁਸਕੁਰਾਉਦਿਆ ਕਿਹਾ " ਦੇ ਦੇ ਭਾਈ ਗੁਰਪਾਲ ਸਿੰਹਾਂ ਅੱਜ ਇਹਦੀ ਨਸ਼ਿਆਈ ਅੱਖ ਦੱਸਦੀ ਆ ਬਈ ਪਹਿਰਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਆ " । ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ ਗੁਰਪਾਲ ਦੇ ਹੱਥੋ ਫੜਕੇ ਐਸ ਐਲ ਆਰ ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਫੜਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚਲੀ ਰਾਈਫਲ ਗੁਰਪਾਲ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ਸ਼ਤਰ ਹੱਥ ਚ ਫੜਦੇ ਸਾਰ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਛੁਹਾਿੲਆ "ਤੂੰ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਜੀਤ ਕੀ ਆ ਜ ਤੂੰ ਹੀ ਜਗਬੀਰ" ਉਸਦੇ ਬੁੱਲਾਂ ਵਿਚੋ ਹੌਲ਼ੇ ਜਿਹੇ ਅਰਦਾਸ ਦੇ ਸੂਖਮ ਬੋਲ ਨਿੱਕਲੇ ਸਾਰਾ ਜੱਥਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਮੱਥਾ ਟੇਕਕੇ ਵਾਪਿਸ ਮੁੜ ਆਇਆ । ਸਾਰਿਆ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਬਦਲੀ ਬਦਲੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲ਼ੋ ਵੀ ਵੱਧ ਚੜਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੇਸਰੀ ਦੁਮਾਲਾ ਸੁਸੱਜਤ ਉਸਦਾ ਸੂਹਾ ਚਿਹਰਾ ਕਿਸੇ ਇਲਾਹੀ ਨੂਰ ਨਾਲ਼ ਦਮਕਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ।ਅੱਜ ਸੱਚਮੁਚ ਮਹਿੰਗਾਂ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦੀ ਬਰਾਤ ਦਾ ਲਾੜਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਰਾਈਫਲ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਦੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦਾ ਕਦੇ ਮੱਥੇ ਨਾਲ਼ ਲਾਂਉਂਦਾ । ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋ ਆ ਕੇ ਬੱਬਰ ਜੱਥੇ ਨੇ ਸਮੂਹਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਉਪਰੰਤ ਦੁਪਿਹਰ ਦਾ ਪਰਸ਼ਾਦਾ ਛਕਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਸਮੂਹ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਤਾਇਨਾਤ ਬੀ ਐਸ ਐਫ ਅਤੇ ਸੀ ਆਰ ਪੀ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਸਮੂੰਹ ਉਤੇ ਫਾੲਰਿੰਗ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਰੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਪਿਆ ਪੁਆਇਆ ਪਰਸ਼ਾਦਾ ਵਿਚਾਲ਼ੇ ਹੀ ਛੱਡ ਮੋਰਚੇ ਸੰਭਾਲ ਲਏ । ਭਾਈ ਮਨਮੋਹਣ ਸਿੰਘ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੋਰਚਾ ਬਾਬਾ ਅਟੱਲ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਉਪਰ ਸੀ। ਸੀ ਆਰ ਪੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਉਪਰ ਅੰਨੇਵਾਹ ਫਾੲਰਿੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ।ਬੱਬਰਾਂ ਵੱਲੋ ਵੀ ਸ਼ਸ਼ਤਰਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੱਲ ਨੂੰ ਕਰਕੇ ਖੋਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ । ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਨਵਾਹਿਨੀ ਐਸ ਐਲ ਆਰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਜੜਾਕੇ ਖੋਹਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਮੋਰਚੇ ਵੱਲੋ ਬਾਬਾ ਅਟੱਲ ਰਾਇ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਗੋਲੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਬਦੂੰਕ ਨੇ ਉਸ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਕੋਹਰਾਮ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ। " ਬਾਪ ਰੇ ਬਾਪ ਮਾਰਾ ਡਾਲਾ ਰੇ ਵੋਹ ਪੀਲੀ ਪਗੜੀ ਵਾਲਾ ਨਿਹੰਗ ਗੋਲੀ ਚਲਾ ਰਹਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਰੋਕੋ ਮਾਰ ਡਾਲੇਗਾ ਸਭ ਕੋ ਸਾਖਸ਼ਾਤ ਜਮਰਾਜ ਕਾ ਰੂਪ ਹੈ ਵੋਹ" ਸੀ ਆਰ ਪੀ , ਬੀ ਐੱਸ ਐੱਫ ਵਾਲ਼ੇ ਪੂਰਬੀਏ ਇਉ ਚੀਕ ਚਿਹਾੜਾ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇ ਬੱਕਰੀਆ ਦੇ ਵਾੜੇ ਚ ਸ਼ੇਰ ਵੜ ਆਇਆ ਹੋਵੇ। ਕੋਈ ਦੋ ਢਾਈ ਘੰਟੇ ਗੋਲ਼ੀ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ ਭਾਈ ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਅੱਠਵੀ ਮੰਜਿਲ ਦਾ ਮੋਰਚਾ ਛੱਡਕੇ ਆਪਣੀ ਰਾਇਫਲ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਸਭ ਤੋ ਅਖੀਰਲੀ ਨੌਵੀਂ ਮੰਜਿਲ ਤੇ ਜਾ ਚੜਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਉਚਾਈ ਤੋ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲੱਗ ਸਕੇ ਪਰ ਇਸ ਮੰਜਿਲ ਤੇ ਇਸ ਜਗਾਹ ਤੇ ਉਹਲਾ ਬਹੁਤਾ ਵਧੀਆ ਨਹੀ ਸੀ ਸਿਰਫ ਮਾਮੂਲੀ ਜੰਗਲੇ ਦਾ ਅੜਤਲ਼ਾ ਜਿਹਾ ਹੀ ਸੀ , ਜਿਸ ਦੇ ਆਰ ਪਾਰ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ਼ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਥੋੜੇ ਸਮੇ ਬਾਅਦ ਇਕ ਸਨਾਈਪਰ ਵਾਲ਼ੇ ਸਿਪਾਹੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਭਾਈ ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕੇਸਰੀ ਦੁਮਾਲੇ ਉਤੇ ਪਈ ਜੋ ਕਿ ਉਘੜਵਾਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦੂਰੋ ਲਿਸ਼ਕ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਸ਼ਤ ਬੰਨ ਕੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ ਜੋ ਭਾਈ ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੱਥੇ ਵਿੱਚ ਆਣ ਵੱਜੀ। ਬੱਬਰਾਂ ਦਾ ਯੋਧਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ ਕੌਮੀ ਘਰ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਖੇਡ ਗਿਆ। ਜੱਥੇਦਾਰ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਬੱਬਰ ਨੇ ਵਾਇਰਲੈਸ ਤੇ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਭਾਈ ਮਹਿੰਗਾ ਸਿੰਹਾਂ ਕੀ ਹਾਲ ਐ , ਠੀਕ ਹੋ ? ਤਾਂ ਅੱਗਿਉ ਮਹਿੰਗਾ ਦੇ ਆਖਰੀ ਬੋਲ ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆ ਹਵਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧ ਬਿਖੇਰਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਛੱਡ ਗਏ " ਜੱਥੇਦਾਰ ਜੀ ਚੜਦੀ ਕਲਾ ਹੋ ਗਈ ਐ"

ਲਿਖਤ ਅਮਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅਮਰ