ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ — ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਲੀ ਇਮਰਾਨ ਚੱਠਾ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਤਿੰਨ ਖੇਤਰੀ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੁਨਰਮੰਦ ਵਰਕਫੋਰਸ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਚਿਪ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (NUST), ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤਰ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (UET) ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ ਲਈ NED ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਕਰਾਚੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰ-ਸਮਰਥਿਤ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਖੋਜ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਤਹਿਤ ਇਸ ਸਮੇਂ 270 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 2030 ਤੱਕ 7,200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਸਰਕਟ, ਚਿਪ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਐਡਵਾਂਸਡ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰਤਾ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਖੋਜ ਅਧਾਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੂੰ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਮਾਹਿਰਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਗਲੋਬਲ ਚਿਪ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਵਪਾਰਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਪਲਾਂਟ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਲੋੜੀਂਦਾ ਈਕੋਸਿਸਟਮ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਚਿਪ ਨਿਰਮਾਣ 2030–2032 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਐਲਾਨੀ ਗਈ ਪੱਕੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤਾਰੀਖ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਫਿਲਹਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਧਿਆਨ ਹੁਨਰਮੰਦ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ, ਖੋਜ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਮਾਹਿਰਤਾ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਮਾਈਕ੍ਰੋਚਿਪ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੀਂਹ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਟਾਈਮਜ਼ ਫੈਕਟ ਚੈਕ
ਤਿੰਨ ਖੇਤਰੀ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ 2030 ਤੱਕ 7,200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਸਮਰਥਿਤ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 2030 ਤੋਂ 2032 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਚਿਪ ਨਿਰਮਾਣ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਅਜੇ ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਐਲਾਨੀ ਗਈ ਪੱਕੀ ਲਾਂਚ ਤਾਰੀਖ।