ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ, 20 ਅਗਸਤ 2026 (ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਟਾਈਮਜ਼) — ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਤਕਨੀਕੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਪਛਾਣ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਨਵਾਂ ਚਿੱਪ-ਰਹਿਤ, QR ਕੋਡ ਅਧਾਰਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ (NIC) ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਾਟਾਬੇਸ ਐਂਡ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਥਾਰਟੀ (NADRA) ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਨਵਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪੋਲੀਕਾਰਬੋਨੇਟ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਾਰਟ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਈਡੈਂਟਿਟੀ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀ ਮਾਈਕ੍ਰੋਚਿੱਪ ਦੀ ਥਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ QR ਕੋਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਡ NADRA ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲੋੜਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰਾਚੀ ਸਥਿਤ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀ (NSPC) ਵੱਲੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਮਾਈਕ੍ਰੋਚਿੱਪਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੌਖਾ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 23 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਇਸ ਨਵੇਂ ਕਾਰਡ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਹਿਤ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਰਾਹੀਂ NADRA ਦੀ PakID ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ QR ਕੋਡ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਪਛਾਣ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। QR ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਾਰਡ ਧਾਰਕ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਪਛਾਣ ਸਬੰਧੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤੇ ਤਸਦੀਕ ਕਰ ਸਕਣਗੀਆਂ।
ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਨਾਂ, ਪਤੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਛਾਣ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੱਥੀਂ ਦਰਜ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਵੀ ਘਟਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤਸਦੀਕਸ਼ੁਦਾ ਡਾਟਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣਗੀਆਂ।
ਨਵੇਂ ਕਾਰਡ ਉੱਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨੰਬਰ ਵੀ ਦਰਜ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ, ਅੰਗ ਦਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਕਾਰਡ ਧਾਰਕ ਦਾ ਨਾਂ ਅਤੇ ਪਤਾ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੋਵਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਧੁਨਿਕ ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕਾਰਡ ਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੀਚਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚਿੱਪ ਵਾਲਾ ਸਮਾਰਟ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਈਡੈਂਟਿਟੀ ਕਾਰਡ ਲਗਭਗ 14 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਚਿੱਪ ਦਾ ਵਿਹਾਰਕ ਲਾਭ ਸੀਮਤ ਹੀ ਰਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਚਿੱਪ ਰੀਡਰ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਢਾਂਚਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਨਵੀਂ QR ਕੋਡ ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਢੁੱਕਵੇਂ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਨਾਲ ਆਮ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਜਾਂ ਕੈਮਰੇ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ।
NADRA ਵੱਲੋਂ ਟੈਲੀਕਾਮ ਆਪਰੇਟਰਾਂ, ਬੈਂਕਾਂ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰੇਲਵੇ, ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਸਦੀਕ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਸੰਸਥਾਵਾਂ QR ਕੋਡ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪਛਾਣ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰ ਸਕਣਗੀਆਂ।
ਨਵੇਂ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਪੜਾਅਵਾਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 14 ਅਗਸਤ 2026 ਤੋਂ QR ਕੋਡ ਵਾਲਾ ਪੋਲੀਕਾਰਬੋਨੇਟ ਕਾਰਡ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਟੈਸਲਿਨ (Teslin) ਮਟੀਰੀਅਲ ਉੱਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਚਿੱਪ-ਰਹਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਦੀ ਥਾਂ ਲਵੇਗਾ।
ਜਨਵਰੀ 2027 ਤੋਂ ਇਸ ਨਵੇਂ ਕਾਰਡ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਈਡੈਂਟਿਟੀ ਕਾਰਡ (NICOP) ਅਤੇ ਜੁਵੇਨਾਈਲ ਕਾਰਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਓਰਿਜਨ ਕਾਰਡ (POC) ਨੂੰ ਵੀ ਚਿੱਪ-ਰਹਿਤ, QR ਕੋਡ ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
NADRA ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਆਪਣੀ ਦਰਜ ਮਿਆਦ ਪੁੱਗਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਤੱਕ ਵੈਧ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਨਵੀਂ QR ਕੋਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਰਡ ਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਬਦਲਵਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਹ ਪਹਿਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਰਡ ਦੀ ਤਿਆਰੀ, ਆਯਾਤ ਕੀਤੀ ਤਕਨੀਕ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਰਾਹੀਂ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਤਸਦੀਕ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।