ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੜ੍ਹ: ਮੁਲਤਾਨ, ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ, ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਜਾਰੀ

ਪੰਜਾਬ, 1 ਸਤੰਬਰ 2025 ਅਲੀ ਇਮਰਾਨ ਚੱਠਾ 

 ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਾਢ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਤਲਜ, ਚਿਨਾਬ ਅਤੇ ਰਾਵੀ ਨਦੀਆਂ ਖਤਰਨਾਕ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਬਾਹੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਮਾਨਸੂਨੀ ਬਾਢ਼ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਿਕਾ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਮੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਪੰਜਾਬ: ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰ

ਮੁਲਤਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਚਿਨਾਬ ਨਦੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਾਂਧਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਧਮਾਕੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਡਰੋਨਜ਼ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਿਕਾਸੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਲੋਕ ਭੋਜਨ, ਪਸ਼ੂ ਚਾਰਾ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਝੰਗ, ਵਹਾਰੀ ਅਤੇ ਚੀਚਵਟਨੀ ਜ਼ਿਲੇ ਵੀ ਬਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ, ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਜਲਮਗਨ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਲਾਹੌਰ, ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ, ਵਜੀਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਝੇਲਮ: ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਾਢ਼ ਦਾ ਦਬਾਅ

ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਾਢ਼ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਸੜਕਾਂ ਜਲਮਗਨ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਠੱਪ ਹੋ ਗਈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਰਿਸਾਓ ਅਤੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਦਬਾਅ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਜੀਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਫਲੈਸ਼ ਫਲੱਡ ਅਤੇ ਬਾਂਧਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਰਹਾਇਸ਼ੀ ਇਲਾਕੇ ਜਲਮਗਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਝੇਲਮ ਵੀ ਨਦੀ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਿਕਾਸੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ:

2,200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡ ਜਲਮਗਨ

2 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ

ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 33 ਮੌਤਾਂ

7 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਵਿਸਥਾਪਿਤ

500+ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪ ਸਥਾਪਿਤ

ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ

ਰਿਸਕਯੂ 1122, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਪਸ਼ੂ ਧਨ ਬਚਾਉਣਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੱਕ 4 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਨਵਰ ਬਚਾਏ ਗਏ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਂਤ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਵੰਡ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜੀਵਨ, ਪਸ਼ੂ ਧਨ ਅਤੇ ਬਾਂਧਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਐਨਜੀਓਜ਼ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਲਾਂ ਦੀ ਮਦਦ

ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਐਨਜੀਓਜ਼ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਲ ਵੀ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ:

ਖਿਦਮਤ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (ਜਮਾਤ-ਏ-ਇਸਲਾਮੀ) ਨੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕੈਂਪ, ਭੋਜਨ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਵਲੰਟੀਅਰ ਬਚਾਅ ਨੈਟਵਰਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ।

ਆਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (APML) ਨੇ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਤੰਬੂ ਭੇਜੇ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।

ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਐਨਜੀਓਜ਼ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਕਿਚਨ, ਨਾਵ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਮੈਡੀਕਲ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।

ਯੂਵਾ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨ ਦਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਲੰਟੀਅਰ ਟੀਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਆਗਾਮੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ

ਭਲੇ ਹੀ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਭੀੜ ਵਾਲੇ ਸ਼ੈਲਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਡਾਇਰੀਆ, ਮਲੇਰੀਆ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਰੰਤ ਬਚਾਅ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਾਢ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਜਲਾਸ਼ਯ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਮੌਸਮ ਅਨੁਕੂਲਨ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼

ਮੁਲਤਾਨ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ, ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਤੋਂ ਝੇਲਮ ਤੱਕ, ਪੰਜਾਬ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਾਢ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ, ਐਨਜੀਓਜ਼ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਲਾਂ ਦੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੇ ਅਸਥਾਈ ਰਾਹਤ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹੈ, ਪਰ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। 2025 ਦੀ ਬਾਢ਼ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਵਾਈ ਮੌਸਮ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਪੱਧਰੀ ਹੱਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।